نکات پژوهشی

همانطور که می دانیم بخش اعظم دانش از طريق مقاله هاي علمي به جامعه و به نسلهاي آينده انتقال مي يابد. مقاله هاي علمی در حقیقت واسطه ای است که دانش نو را به دانش پیشین مرتبط می سازد و بر پیکره آن می افزاید. هر مقاله علمی باید از ویژگیهایی برخوردار باشد تا بتوان آن را علمی و ارزشمند ارزیابی کرد. بر اين اساس، ارزيابي مقاله هاي علمي، پيش و پس از نشر آنها، با كيفيت دانش ارتباط دارد. کیفیت دانش تا اندازه زیاد به کیفیت کار داوران وابسته است.

چرا که مانند هر فعالیت دیگری، در فرایند نشر مقالات علمی امكان نابساماني و آشفتگي، امكان سرقت (كاملا ناآگاهانه، تا اندازه اي ناآگاهانه، آگاهانه) و نيز امكان تباني (تباني ميان نويسندگان، تباني ميان داوران، تباني ميان نويسنده و داور) وجود دارد.

نتیجه این امر؛ انتشار مقاله های بی کیفیت، سوء استفاده برخی نویسندگان سودجو، عدم انتشار مقاله های با کیفیت، عدم نشر دانش نو و اثربخش، از بین رفتن حق پژوهشگران واقعی، افت آموزش و پژوهش، کاهش سرعت توسعه در جامعه می باشد. لذا فرایند داوری از اهمیت زیادی برخوردار است.

هدف كلي از داوری های مقالات علمی؛ ارتقای کیفیت آنچه قرار است منتشر شود، شناسايي آثار برتر در مقايسه با ساير آثار می باشد و هدف ديگر فهم موفقيت ها و دانش نو و جايگاه آن در يك حوزه موضوعي، فراهم ساختن شرايط براي انتشار آثار شايسته و آثار آناني كه حرفي براي گفتن دارند، می باشد.

چرا که بازتاب بروني نشر مقاله هاي علمي برای بسیاری از دانشگاهها، مراکز و افراد از اهمیت بالایی برخوردار است. این بازتاب خوب می تواند موجب افزایش مقبولیت برونی گردد. در نهایت، مقبولیت بالاتر موجب قوام و اثربخشي بیشتر دانشگاهها و مراکز پژوهشي می شود.

نویسندگان با علم به اینکه مقالات داوری خواهند شد، بی شک وقت بیشتری را برای آماده سازی مقاله صرف می کنند. پیشنهادهای داوران برای بازنگرانی، تقریبا همیشه مقاله اولیه را بهبود می بخشند و به تولید متون بهتری می انجامد.

یک فرض اساسی در اکثر متون مرتبط با داوری وجود دارد که مهمترین مجلات یک حوزه یا رشته، بیشترین مقالات را دریافت می کنند لذا می توانند گزینشی تر عمل کرده و بیشترین مقالات را رد کنند و در نتیجه مهمترین مطالب را منتشر نمایند. هرچه معیارهای گزینش یک مجله برای یک مقاله سنجیده تر باشد نرخ ردشدگی برای آن مجله بالاتر است.

مقاله رد شده علاوه بر اینکه بر بدنه علم اثر دارد تاثیر عمیقی بر خود نویسنده دارد و یک مقاله رد شده گاهی ممکن است مسیر حرفه ای یک نویسنده را تغییر دهد. وقتی یک مقاله رد می شود می تواند قضاوت درست یا غلط را تداعی کند. آیا همین مقاله رد شده هیچ وقت به متون علمی وارد نخواهد شد؟

در مورد مقالاتی که چکیده آن در کنگره یا خبرگزاری ها ارائه می شود نیز جای بحث است. اصل بر این است که نویسندگان باید آزاد باشند که یافته های جدید و مهم خود را قبل از اینکه در فرایند داوری و چاپ که گاهی طولانی می شود، را با خبرنگاران در میان گذارند. با این وجود نباید همه جزئیات قبل از داوری و انتشار در مجله، در جای دیگر درز کند.

در سال 1992 براورده شده بود که روزانه بین 6 تا 7 هزار مقاله علمی نگارش می شود که امروز این تعداد بیشتر شده است. با این حجم مقالات فرایند داوری وسعت شگفت انگیزی می یابد. در سال 1990 تخمین زده شده که فرایند داوری در مجله نیوانگلند سالانه 1 میلیون دلار هزینه دارد. اگر 5/1 تا 5 میلیون دلار هزینه از وقت داوران نیز به این رقم اضافه شود این سوال پیش می‌آید که آیا این فرایند ارزش این همه صرف وقت و پول را دارد.

فهرست
Call Now Button